De ECB besloot op donderdag om haar belangrijkste beleidsrente op 2,00% te laten staan. Het is de derde vergadering op rij waarbij geen verandering plaatsvindt. Deze beslissing weerspiegelt het vertrouwen van de centrale bank dat zowel de inflatie- als de groeivooruitzichten in de eurozone redelijk stabiel zijn, ondanks een uitdagende internationale context.
Economische omstandigheden
De eurozone laat een beeld van matig, maar stevig herstel zien. In het derde kwartaal van 2025 groeide het bruto binnenlands product (bbp) met ongeveer 0,2% ten opzichte van het voorgaande kwartaal en met circa 1,3% op jaarbasis.
Tegelijkertijd komt de inflatie uit op rond 2,2% in september, net boven de doelstelling van 2% van de ECB. De kerninflatie (exclusief energie en voeding) bedraagt circa 2,4%, wat aangeeft dat onderliggende prijsdruk nog niet volledig verdampt is.
Waarom handhaven?
De ECB hanteert sinds kort een beleidskoers waarin zij zich richt op het middellange termijngemiddelde van 2% inflatie en daarbij rekening houdt met zowel opwaartse als neerwaartse risico’s. Deze benadering geeft haar ruimte om schokken in de economie of prijzen te doorstaan zonder direct in te grijpen.
In haar recente communicatie geeft de bank aan dat de huidige rente “ongeveer neutraal” is, dat wil zeggen dat de kosten van lenen noch sterk stimulerend noch sterk remmend werken, en dat zij zich dus in “een goede positie” bevindt om te reageren op nieuwe risico’s.
Externe risico’s blijven relevant
Ondanks de relatieve stabiliteit waarschuwt de ECB voor meerdere externe factoren die de balans kunnen verstoren. De hoofdpunten zijn:
Handelsspanningen: Invoertarieven door de VS en een gespannen relatie met China genereren onzekerheid over export- en toeleveringsketens.
Geopolitieke druk: De oorlog in Oekraïne, stijgende defensieuitgaven en disrupties in grondstoffen (zoals zeldzame aardmetalen) blijven de Europese economie belasten.
Kredietvoorwaarden: Volgens recente bankleningsgegevens rapporteren banken in de eurozone al een lichte verstrakking van kredietvoorwaarden voor ondernemingen, wat op termijn investeringen kan dempen.
Sectorale signalen en implicaties
Banken en kredietverstrekking: Uit de “Bank Lending Survey” blijkt dat kredietvoorwaarden voor bedrijven iets zijn verstrakt terwijl de vraag naar leningen nog beperkt is. Dit wijst op voorzichtigheid in de financiële sector.
Inflatiegedrag: Terwijl energieprijzen blijven dalen, stijgt de inflatie in de dienstensector, dit is een punt van zorg omdat het wijst op binnenlandse prijsdruk, die moeilijker te beheersen is met monetair beleid.
Marktreacties: Obligatierendementen in de eurozone dalen licht doordat beleggers zich bewust zijn van de risicofactoren; dit versterkt het beeld dat de economie wel functioneert, maar kwetsbaar blijft.
Vooruitblik: beleid en verwachtingen
De ECB kondigt aan dat zij “vergadering per vergadering” haar beleid zal beoordelen. Er is geen voornemen vastgelegd voor renteverlagingen of -verhogingen op korte termijn. Volgens meerdere analisten is de kans op een renteverlaging vóór medio 2026 relatief klein.
De sleutelvooruitzichten:
Als de inflatie consistent boven of onder de 2% blijft uitkomen, kan de bank handelen, maar zij zal afwachtend zijn zolang risico’s in balans zijn.
Aanhoudende zwakte in industriële productie of export kan het herstel ondermijnen en de discussie over stimulering (zoals lagere rente) weer openen.
Omgekeerd, als binnenlandse prijsdruk sterk stijgt of loonstijgingen onverwacht versnellen, kan de bank eerder moeten overgaan op versoepeling of verhoging.
Conclusie
Met de rente op 2% handhaaft de ECB momenteel een beleid van stabiele voorzichtigheid. De bank erkent dat de eurozone zich in een relatief sterke positie bevindt, de inflatie ligt bijna op doel, de groei loopt door, en banken blijven redelijk solide. Tegelijkertijd blijft het internationale speelveld turbulent en de binnenlandse prijsontwikkeling fragiel. Voor beleidsmakers betekent dit dat loslaten of aanscherpen van het beleid slechts stap voor stap zal gebeuren, en steeds rekening zal houden met nieuwe data.
Voor beleggers en economische waarnemers luidt de boodschap: verwacht geen plotselinge beleidsverschuivingen, maar blijf alert op signalen van prijsdruk of exportverzwakking. Het monetaire klimaat is voorlopig stabiel, maar onderliggend blijven de risico’s aanwezig.
